Kredi kartlarında yeni devir: Tüketiciler nasıl etkilenecek?

Dünyanın en yüksek enflasyonuna sahip ülkelerinden biri olan Türkiye’de milyonlarca tüketici ve küçük esnaf, aylık muhtaçlıklarını kredi kartları üzerinden gidermeye çalışıyor. Bu durum aylık geliri ile geçinmekte zorlanan hane halklarının borçlanma oranlarını artırsa da, “günü kurtaran” bir imkan yaratıyor. Lakin hükümetin yeni bir uygulaması ile vatandaşların kredi kartı kullanımında kısıtlamaya gidilecek.

16 Şubat Pazartesi günü yürürlüğe girecek yeni uygulamayla, kredi kart limitleri düşürülecek. Yeni limitler ise kart kullanıcısının aylık geliri üzerinden yine hesaplanacak. Hükümet bu uygulamanın geliri çok aşan borçlanmayı engellemek ve enflasyonu dizginlemek için yapıldığını savunurken, tüketici dernekleri ise “enflasyonla mücadele” mazeretiyle dar gelirli vatandaşların sıkıntı duruma sokulduğu görüşünde.

“400 bin TL” sonu geldi

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK) kararı ile, 16 Şubat 2026 Pazartesi gününden itibaren limiti 400 bin liranın üstünde olan kredi kartlarına kullanıma nazaran kısıtlama geliyor. Uygulama ile toplam kredi kartı limiti 400-750 bin lira ortasında olanların limiti en yüksek harcamanın yapıldığı ay dikkate alınarak yüzde 50 düşürülecek. 750 bin liranın üzerindeki limitler ise yüzde 80 azaltılacak. Eğitim ve sıhhat masraflarının ise limit hesaplamasının dışında tutulacağı açıklandı.

Öte yandan yeni düzenleme ile kredi kart borçları için yeni bir yapılandırma da uygulanacak. Buna nazaran, periyot borcu kısmen ya da büsbütün ödenmemiş ferdî kredi kartları ile ödemesi 30 günden fazla gecikmiş muhtaçlık kredilerinin yapılandırma tarihindeki borç bakiyelerinin, kart hamili/borçlu tarafından üç ay içinde talep edilmesi hâlinde azami 48 ay vadeyle yine yapılandırılabilmesi sağlandı.

“Geçim sorunu artacak, bankalar korunacak”

DW Türkçe’ye konuşan Tüketici Örgütleri Konfederasyonu (TÖK) Genel Başkanı Fuat Engin, kredi kartı limitleri ve borçlarına ait yürürlüğe konan son uygulamaların vatandaşların geçim sıkıntısını daha da artıracağını, öte yandan bankalara müdafaa sağlayacağını öne sürüyor.

“Milyonlarca tüketicinin aldığı taban fiyat ve emekli maaşları karşısında yaşanan çaresizlikten ötürü borçlandırılıp, daha sonra da yeni bir faiz uygulanarak tahlil üretmeye çalışmak sizce tahlil üretir mi?” diye soran Fuat Engin, kredi kart limitlerine ait düzenlemenin 2006 yılında 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunun kredi kartı limiti başlıklı9. Hususunda düzenlendiğini hatırlatıyor.

Engin’in işaret ettiği yasa hususunda şöyle deniyor:

“Kart çıkaran kuruluş tarafından bir gerçek kişinin sahip olduğu tüm kredi kartları için tanınacak toplam kredi kartları limiti, birinci yıl için, ilgilinin aylık ortalama net gelirinin iki katını, ikinci yıl için ise, dört katını aşamaz. Bu fıkra uygulamasında aylık yahut yıllık ortalama gelir seviyesi kart hamili tarafından beyan edilen ve ilgili kuruluşlar tarafından teyit edilen gelirler üzerinden tespit edilir.” (5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu, 9. Madde)

“Hükümet bilerek maddeyi uygulamadı”

Yasada kredi kartı limitlerine ait kararların net olmasına karşın, ortadan geçen 20 yılda hükümetin kart limitlerinin bankalar tarafından daima yükseltmesine ses çıkarmadığını söz eden Engin, şu görüşleri lisana getiriyor:

“Hükümet bugüne kadar bilerek tüketiciyi kredi kartına mahkum eden bir iktisat siyaseti uyguladı. 2004 yılından bu yana kredi kartlarından kaynaklı sıkıntıları gündeme getiriyoruz. Bu meselelerin ortaya çıkmasında ve her geçen gün büyümesinde aldığı palyatif kararlar nedeniyle bankalar kadar hükümet de sorumlu. Daha yapılandırmayı hazırlarken bile kanunun 9. Unsurunda yer alan ‘gelirin dört katını geçemez’ kararını kamu otoritesi olarak ihlal ediyorsunuz. Kredi kartında 400 bin TL limit hudut olarak kabul edilmesiyle, aylık 20 bin TL alan emekli ya da 28 bin TL alan minimum fiyatlı bu borcu nasıl ödeyecek?”

Kredi kartları “günü kurtarma” yolu

Türkiye, dünyada kredi kartı kullanımının en ağır olduğu ülkelerden biri. Worldpay tarafından Şubat 2025’te yayınlanan bir araştırmaya nazaran, Türkiye alışverişte kredi kartı kullanımında yüzde 42 ile tüm Avrupa ülkeleri içerisinde birinci oldu. Almanya’da bu oran yüzde 8, İtalya’da yüzde 10, Fransa’da ise yüzde 29 olarak gerçekleşti.

2026 için minimum fiyatın 28 bin 75 TL olarak belirlendiği Türkiye, Eurostat datalarına nazaran yaklaşık 540 Euro’luk minimum ücreti ile Avrupa Birliği ülkeleri içerisinde son sırada yer alıyor.

DİSK Araştırma Merkezi (DİSK-AR) tarafından hazırlanan “2026 Taban Ücret” araştırmasına nazaran, Türkiye’de 9,5 milyon emekçi taban fiyat civarı ve altında fiyatla çalışıyor. Bu sayılar, Türkiye’de düşük gelirli kısımların neden kredi kartına yöneldiğinin de bir işareti.

Türkiye’de bu yoğunlukta kredi kartı kullanılmasının en kıymetli nedeni, milyonlarca insanın aylık geliri ile masraflarını “geleceğe borçlanarak” karşılaması olarak gösteriliyor. Birebir nedenle yüz binlerce küçük esnaf da mal ve hizmet alım-satımlarında banka kartları yerine kredi kartı kullanmayı tercih ediyor.

“Tüketimi kısmak istiyorlar”

DW Türkçe’ye konuşan Tüketici Hakları Derneği (THD) Genel Başkanı Ergün Kılıç, son kredi kartı düzenlemelerinin vatandaşların geçim problemine deva üretmek yerine tüketimi kısma eforu olduğunu lisana getiriyor.

Bir yandan emekli ve taban ücretliye verilecek artırımların törpülendiğini, başka yandan da dar gelirlilerin tek desteği olan kredi kartlarında düzenlemeler yapıldığını belirten Kılıç, “Tüketiciler artık o denli bir noktada ki, bir kartla yaptığı borcu lakin diğer bir kart çıkarıp onunla ödüyor. Bu türlü bir tabloda siz hem vatandaşın gelirini artırmıyorsunuz hem de harcamalarını daha da kısmasını istiyorsunuz. Yani tüketici acından ölsün diyorlar. Tüketicinin kart kullanmaktan öbür dermanı yok” şeklinde konuşuyor.

Son yıllarda Türkiye’de icra davalarının 20 milyonu aştığını ve sırf 2025’te kredi kartı borçlarının yüzde 129 yükseldiğini anımsatan Ergün Kılıç, şu görüşleri lisana getiriyor:

“Bunca yıl kredi pompaladıktan sonra artık ‘tüketmeyin, enflasyon yükseliyor’ deniyor. Vatandaşın masraflarını öteki türlü karşılama bahtı yok. Bu ıstırap, toplumsal tansiyonlara de yol açıyor. Esnaf açısından da negatif, tüketici açısından da negatif. Bunu yapacaklarına kamu tasarruflarını artırmaları gerekiyor.”

Türkiye’de 142 milyon kredi kartı var

Garanti BBVA Ödeme Sistemleri’nin (GÖSAŞ) Bankalar Kart Merkezi (BKM) bilgilerini temel alarak hazırladığı “Türkiye’de Kartlı Ödemeler 2025” çalışmasına nazaran, Türkiye’de toplam banka ve kredi kartı sayısı 2025 sonunda bir evvelki yıla nazaran yüzde 5,8 artışla 460 milyon adede ulaştı.

Bu kartların 142 milyonunu kredi kartları, 318 milyonunu ise banka kartları oluşturdu. Bu datalara nazaran, son nüfus sayımı baz alındığında 87,8 milyon nüfusa sahip Türkiye’de kişi başına 1,6 adet kredi kartı düşüyor.

Aynı çalışmaya nazaran 2025’te banka ve kredi kartlarıyla yapılan toplam alışveriş hacmi yüzde 51,9 arttı ve 24 trilyon 62 milyar lira olarak gerçekleşti. Toplam harcamaların 20 trilyon 425 milyar lirası ise kredi kartları üzerinden gerçekleştirildi.